İstanbul Boğazı’nda gemi kazalarının önlenmesi için bayes ağı tabanlı bir karar destek sistemi önerisi

Abstract

İstanbul Boğazı jeopolitik konumu sebebiyle ulusal ve uluslararası gemi ticaretinin yoğun bir biçimde gerçekleştiği bir dar su yoludur. Diğer boğazlar ile karşılaştırıldığında İstanbul Boğazı, Panama Kanalı’ndan dört kat ve Kiel Kanalı’ndan 2 kat daha fazla deniz trafik yoğunluğuna sahiptir (Akten, 2005). 2019 verilerine göre İstanbul Boğazı’ndan günde 140 adet kargo gemisi geçerken, yılda bu miktar 41.112 olarak saptanmıştır ve bu gemilerin 814’ü LPG/LNG yüklü gaz taşıyan, 2462 adedi ise kimyasal yük (TCH) taşıyan tankerlerdir (Türk Boğazları Gemi Geçiş İstatistikleri, 2019). Tankerler ve kuru yük gemilerinin yanı sıra, şehir içi ve şehirler arası yolcu taşımacılığı, balıkçılık ve özel amaçlı deniz seyahatlerinin de yoğun olarak yapılması, İstanbul Boğaz Trafiğinin birden fazla etmen tarafından etkilenmesine sebep olmakta ve boğazdaki çatışma (collusion) bazlı kaza riskini önemli ölçüde arttırmaktadır (Otayve Özkan, 2003).