Emeğin görsel, işitsel ve yazınsal sanatlardaki tezahürleri

Abstract

Sanat sunduğu derin ve zengin kavrayış olanakları ile olguların duygusal boyutlarına da erişmemize katkı sunmaktadır. Çalışma olgusu da ilk çağlardan bu yana sanatın muhtelif biçimlerinin ilgisini çekmiş ve verilen eserler ile tarihsel süreç içerisinde farklı toplumların hatta toplumun farklı kesimlerinin çalışmayı ve emeği nasıl anlamlandırdıkları ifade edilmeye çalışılmıştır. Bütün insanlığın ortak değerlerini ifade edebilme yetkinliği, sanatı tüm insanlığa mâl eden başlıca unsur olmuştur. Çalışmanın farklı biçimlerini ya da çalışan kişinin içinde bulunduğu toplumsal, fiziksel ve ruhsal durumları anlayabilme ve anlamlandırabilme çabaları sanatın çok geniş sahalara yayılmış pek çok disiplininin konusunu teşkil etmiştir. Çalışma ilk çağlardan itibaren mağara resimlerinden başlayarak görsel sanatlara konu olmuş, tarihsel süreç içerisinde sanatçılar yaşadıkları toplumun farklı özelliklerini eserlerine yansıtırken, doğal olarak işi, işyerlerini, kaybolmaya yüz tutan ya da yeni yeni ortaya çıkmaya başlayan çalışma tarzlarını ve emekçi tiplerini de eserlerinde yansıtmaya çabalamışlardır. Aynı şekilde müzik eserlerinde de, işin bizatihi kendisini, ritmini, normlarını ve geleneklerini, çalışanların iş arkadaşları ve işverenlerine karşı tutumlarını açıklayan ipuçları bulmak mümkün olmaktadır. İşçilik kavramının henüz oluşmaya başladığı dönemlerden itibaren işçi sınıfının yaşadığı sorunlar şarkılarda dile getirilmeye başlanmıştır. Çocuk işçiliğinden ekonomik krizlere kadar işçi sınıfını ilgilendiren tüm meseleler şarkılarda yansımasını bulmuştur. Çalışmaya ilişkin yazınsal eserlerde de hem eserin yazıldığı dönemin bir tasvirini hem de geniş bir perspektiften toplumun esere konu edilen olguya karşı tutumunun izlerini bulmak mümkündür. Bu çalışmada görsel, işitsel ve yazınsal sanatlarda emeğin ve işçi sınıfının nasıl anlamlandırıldığını dünyadan ve ülkemizden örneklerle incelemeye çalıştık. 1930’lar boyunca gelişme gösteren işçi sınıfını ve çalışmayı eserlerinde başat konu edinen sanat anlayışı, özellikle neoliberalizmin dünya çapında yaygınlaşması ile birlikte günümüzde ne yazık ki eski gücünden oldukça uzaklaşmıştır. Burada işçi örgütlerine, sendikalara önemli görevler düşmektedir. İşçi sendikaları işçiler için özel programlar düzenlemeli, sınıf bilincini güçlendirecek eğitim ve sanata yönelik çabalarını yoğunlaştırmalıdır.Art allows us to experience the emotional dimensions of facts with the profound and rich understanding it offers us. The ability to express the common values of all humanity has been the main factor that appropriates art to all humanity. Efforts to understand and make sense of the different forms of work or the social, physical and mental conditions that working person is included have constituted the subject of many disciplines of art that spread over a wide range of fields. Working has been the subject of visual arts starting from cave paintings since the early ages, while artists have reflected different features of the society they live in, naturally, they have tried to reflect the work, workplaces, working styles that are about to disappear or have just begun to emerge, and laborer types in their works. Likewise, in musical works, it is possible to find clues that explain the work itself, its rhythm, norms and traditions, and the attitudes of employees towards their colleagues and employers. From the beginning period of the occurrence concept of workmanship, the problems experienced by the working class have been started to be expressed in songs. All issues concerning the working class, from child labor to economic crises, are reflected in the songs. In the literary works related to the work, it is possible to find both a description of the period in which the work was written and, from a broad perspective, the attitude of the society towards the subject matter. The concept of working has attracted various forms of art since the ancient times and people have produced works of art to express how different societies, and different sections of a society make sense of the concepts of working and labor. In this study, we tried to analyze how labor and the working class are interpreted in the audio-visual arts and literature with examples from our country and the world. The sense of art, which has been dealing with the working class and labor since 1930s as its main topic, sadly isn’t as strong as it was especially with the spread of neoliberalism all over the world. Labor organizations and unions play an important part here. Labor organizations should arrange specific programs for workers and put their effort in educational and artistic activities to strengthen class consciousness.