Covid-19 pandemisinde sosyal izolasyon sırasında alt ekstremite amputelerinin fiziksel aktivite, protez memnuniyeti ve yaşam kalitesinin araştırılması

Abstract

Amaç: Bu çalışmada Türkiye’deki COVID-19 pandemisi ve sosyal izolasyon sırasında alt ekstremite amputelerinin dışarıda geçirdikleri vakit ile fiziksel aktivite seviyelerini raporlamak, protez memnuniyeti ve yaşam kalitesi ile ilişki ve farkını araştırmak amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya farklı seviyelerde alt ekstremite amputasyonu olan 77 (K:18, E:59) birey katıldı. Sosyal izolasyon sırasında dışarıda geçirilen vakit, fiziksel aktivite düzeyi (Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi - UFAA), yaşam kalitesi (Nottingham Sağlık Profili Skalası- NSPS) ve protez memnuniyeti (Trinity Amputasyon ve Protez Deneyim Ölçeği - TAPDÖ) çevrimiçi anket aracılığı ile sorgulandı. Sonuçlar: Bireylerin izolasyon sürecinde dışarı çıkma frekansları (gün/hafta), %40,3 (1-3 gün), %24,7 (3-5 gün) ve %35,1 (5-7 gün)’dir. UFAA skorları ile NSPS ve TAPDÖ alt parametrelerinin ilişkili olduğu saptandı (p<0,05). Sosyal izolasyon sırasında dışarıda geçirilen vakit kategorileri arasında NHP fiziksel aktivite skorları ile TAPES kısıtlanmaya uyum, atlatik aktivite kısıtlama, ağırlık memnuniyet ve fonksiyonel memnuniyet sonuçlarında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,05). Tartışma: Covid-19 pandemisi nedenli sosyal izolasyon sırasında fiziksel aktivitenin azalması ile ampute bireylerin yaşam kalitesi ve protez memnuniyetinde azalmaların meydana geldiği bulundu. Sosyal izolasyon sırasında dışarıda geçirilen vaktin artmasının yaşam kalitesi ve protez memnuniyeti üzerinde fark yarattığı görüldü.It was aimed to report the time spent outside and physical activity levels of lower extremity amputees and to investigate the relationship between prosthesis satisfaction and quality of life during COVID-19 outbreak and social isolation in Turkey. Material and Methods: Seventy-seven (F:18, M:59) individuals with different levels of lower extremity amputation participated in the study. Time spent outside, physical activity level (International Physical Activity Questionnaire - IPAQ), quality of life (Nottingham Health Profile Scale - NHPS) and prosthesis satisfaction (Trinity Amputation and Prosthesis Experience Scale - TAPES) were questioned via an online questionnaire during social isolation. Results: The frequency of individuals going out during the isolation process (day/week) was 40.3% (1-3 days), 24.7% (3-5 days) and 35.1% (5-7 days). It was determined that IPAQ scores and NHPS and TAPES sub- parameters were correlated (p<0.05). A statistically significant difference was found in NHP physical activity scores and compliance with TAPES restriction, in the results of physical activity restriction, weight satisfaction and functional satisfaction between the categories of time spent outside during social isolation (p<0.05). Discussion: It was found that the decrease in physical activity during social isolation due to the Covid-19 pandemic resulted in a decrease in the quality of life and prosthesis satisfaction of amputees. It was observed that the increase in the time spent outside during social isolation made a difference on quality of life and prosthesis satisfaction.