İnsan kayakları yönetiminde beş faktör kişilik özelliklerinin ve demografik değişkenlerin iş tatmini açısından incelenmesi: Bir vakıf üniversitesi

Abstract

İnsan Kaynakları Yönetiminde Beş Faktör Kişilik Özelliklerinin ve Demografik Değişkenlerin İş Tatmini üzerindeki etkisinin olduğu yönünde bir düşünceyle yola çıkılarak yapılan bu araştırmada demografik değişkenler ve kişilik özellikleri ile iş tatmini arasındaki ilişki açıklanmaya çalışılmıştır. İş tatmini, hem örgütün amaçlanan verimliliği yakalayabilmesi açısından hem de bireyin verimliliğini artırması açısından oldukça önemlidir. Çalışanın tatmin seviyesi yükseldiğinde ürettiği hizmetin kalitesi ve verimliliği de artış göstermektedir. Çalışan mutlu ve verimli çalıştığında daha kaliteli ürün ve hizmet çıktısı elde edeceğinden örgütler de hedeflerine daha hızlı ulaşmaktadırlar. Bireylerin tatmin oldukları faktörler kişilik özelliklerinden ve demografik özelliklerinden dolayı farklılık göstermektedir. İnsan Kaynakları Yönetiminin temel amaçlarından birisi de iş görenlerin tatmin ve işe bağlılıklarını artırarak, örgütün amaçlanan hedeflere uygun davranış sergilemelerini sağlamaktır. Kişilik özelliklerinin iş tatminini ve iş performansını etkilediğini bu kapsamda, iş görenlerin işle ilgili olan tutum ve davranışlarını etkileyen faktörleri ve ayrıca iş kişi uyumunu da göz önünde bulundurarak işe yerleştirme yaparken kişilik özelliklerine göre kişilerin tatmin seviyesinin yüksek olacağı pozisyona yerleştirilmesi gerekmektedir. Alan yazında "Beş Faktör Kişilik Özelliklerinin İş Tatmini Üzerindeki Etkisi" konulu çalışmaların yapıldığı görülmektedir. Bu çalışmada; "İnsan Kaynakları Yönetiminde Beş Faktör Kişilik Özelliklerinin Demografik Değişkenler ve İş Tatmini üzerindeki etkisi", bir vakıf Üniversitesi esas alınarak yapılmıştır. Çalışmada Somer, Korkmaz ve Tatar (2002)'ın "Beş Faktör Kişlilik Envanteri'nin Gelişltirilmesi-I: Ölçek ve Alt Ölçeklerin Oluşturulması" çalışması temel alınmıştır. Anket İstanbul Medipol Üniversitesi akademik ve idari kadro olmak üzere toplam 392 çalışana uygulanmıştır. Elde edilen veriler üzerinde istatistiksel analizler yapılmıştır. Yapılan analizler sonrasında Beş Faktör Kişilik Envanterinin alt boyutları olan Dışadönüklük, Duygusal Denge, Yeniliğe Açıklık, Sorumluluk, Uyumluluk ve Demografik Değişkenler ile İş Tatmini arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu tespit edilmiş ve birinci model hipotezler doğrulanmıştır. Yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, medeni durum, tecrübe, gelir durumu ve pozisyon gibi ikinci model hipotezleri oluşturan demografik değişkenler ile iş tatmini arasında gelir durumu ve pozisyon haricindeki değişkenlerin istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.Based on the idea that Five Factors Personality Traits and Demographic Variables have an effect on Job Satisfaction in Human Resources Management, this study tried to explain the relationship between demographic variables and personality traits and job satisfaction. Job satisfaction is very important both in terms of achieving the intended efficiency of the organization and increasing the productivity of the individual. When the satisfaction level of the employee increases, the quality and efficiency of the service produced also increases. Organizations reach their goals faster, as they will achieve higher quality product and service output when the employee works happily and efficiently. The factors that individuals are satisfied with differ due to their personality traits and demographic characteristics. One of the main purposes of Human Resources Management is to increase the satisfaction and job commitment of the employees and to ensure that the organization behaves in accordance with the intended goals.In this context, considering that personality traits affect job satisfaction and job performance, considering the factors affecting the attitudes and behaviors of the employees, as well as job person compatibility, people should be placed in a position where the level of satisfaction will be high according to their personality traits. In the literature, it is seen that studies on "The Effect of Five Factor Personality Traits on Job Satisfaction" have been conducted. In this study; "The Effect of Five Factor Personality Traits on Demographic Variables and Job Satisfaction in Human Resources Management" was based on a foundation University. The study was based on the study of Somer, Korkmaz and Tatar (2002) "Developing the Five Factor Personality Inventory-I: Creating the Scale and Subscales". The survey was applied to a total of 392 employees, including academic and administrative staff of Istanbul Medipol University. Statistical analyzes were made on the obtained data. After the analysis, it was determined that there was a significant relationship between the sub-dimensions of the Five Factor Personality Inventory, Extraversion, Emotional Balance, Openness to Innovation, Responsibility, Adaptability and Demographic Variables, and Job Satisfaction, and the first model hypotheses were confirmed. It has been determined that there is a statistically significant relationship between the demographic variables that make up the second model hypotheses such as age, gender, education level, marital status, experience, income status and position, and the variables other than income status and position, and job satisfaction.