Modern iktisadın öğretilmesinde gazetelerin rolü ve gazetelerdeki iktisat kitabı tefrikaları (1860-1870 Dönemi)

Abstract

Klasik İktisat Düşüncesi 1776 senesinde Adam Smith’in eseriyle ortaya çıktıktan sonra Osmanlı Devleti’nde bu düşüncenin görüşleri 1830’lu yıllarda ülkede ikamet eden Blak Bey, David Urquhart ve Churchill tarafından dönemin gazetelerinde dillendirilmeye başlanmıştır. 1830’larda bu şahıslar tarafından bu düşüncenin girmesinden sonra ülkede Batılı anlamda ilk ekonomi kitapları yayımlanmaya başlamış, sırasıyla Serendi Arşizen, Sehak Abru, Charles Wells, Mehmet Şerif Efendi ve Mehmet Mithat’ın kitapları yayımlamıştır. Aynı zamanda Takvim-i Vekayi, Ceride-i Havadis, Tercüman-ı Ahval, Mecmua-i Fünun, Tasvir-i Efkar ve Terakki gazetelerinde ekonomi ilminin ilkeleri hakkında yazılar yayımlanmıştır. Bu çalışmada yayımlanan ilk kitaplar ve gazetelerde yayımlanan makalelere değinilmiştir. Sonra Mehmet Şerif Efendi’nin “İlm-i Emval-i Milliye” adlı ekonomi kitabı ile Mehmet Mithat’ın “Ekonomi Tercümesi: Fenni İdare” adlı ekonomi kitabının Tercüman-ı Ahval ve Terakki’de yayımlanmış bölümlerinin içeriği incelenmiştir.After the idea of Classical Economic Thought appeared in 1776 with Adam Smith’s work, the views of this thought in the Ottoman Empire began to be expressed in the newspapers of the period by Blak Bey, David Urquhart and Churchill who lived in the country in the 1830s. After the introduction of this idea in the 1830s, the frst economics books in the country like that of Serendi Arshizen, Sehak Abru, Charles Wells, Serif Efendi and Mehmet Mithat began to be published in the country. At the same time articles on the principles of Economics were published in newspapers like Takvim-i Vekayi, Ceride-i Havadis, Tercüman-ı Ahval, Mecmua-i Fünun, Tasvir-i Efkar and Terakki. In this study, the frst books and the articles published in the newspapers were analyzed. Then, the contents of Mehmet Şerif Efendi’s book titled “İlm-i Emval-i Milliye” and Mehmet Mithat’s Ekonomi Tercümesi: Fenni İdare, which was publish part by part in Tercüman-ı Ahval and Terakki, were analyzed.