Parkinson hastalığında apatinin motor ve non-motor bulgularla ilişkisi

Abstract

Amaç: İdiyopatik Parkinson hastalığında (İPH) motor semptomlar kadar non-motor semptomların (NMS) da yaşam kalitesini önemli ölçüde etkilediği belirlenmiştir. Çalışmamızda, NMS’lerden biri olan “apati”nin motor ve NMS’lerle ilişkisi araştırılmıştır. Yöntemler: Çalışmaya, İPH tanısı alan, Hoehn-Yahr Skalasına (H&Y) göre evre 1-3 arası olan hastalar dahil edildi. DSM-IV kriterlerine göre demans tanısı alan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Hastalar, Bileşik Parkinson Hastalığı Değerlendirme Ölçeği (BPHDÖ), Non-motor Belirtiler Anketi (NMSQ), Geriatrik Depresyon Ölçeği (GDÖ), Modifiye Apati Klinik Tanı Kriterleri uygulanılarak değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya alınan 68 hastanın 26’sında apati varken 42’sinde apati saptanmadı. Her iki grup yaş, klinik, demografik özellikler, aldıkları eşdeğer L-Dopa dozları, depresyon ve NMS test puanları açısından birbiri ile karşılaştırıldı. Apatisi olan grubun dokuzu kadın, 17’si erkekti ve yaş ortalamaları 64,3±7,7 yıl idi. Apatisi olmayan grup 25 kadın, 17 erkek hastadan oluşmaktaydı ve yaş ortalamaları 66,8±9,1 yıl olarak saptandı. Gruplar arasında yaş ortalaması, eğitim düzeyi, hastalık başlangıç yaşı, hastalık süresi ve eşdeğer L-Dopa dozları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Apatisi olan grupta erkek cinsiyet oranı anlamlı yüksekti, bu grubun GDÖ ve NMSQ ortalamaları diğer gruba göre anlamlı yüksek saptandı. Grupların H&Y evre oranlarında ve BPHDÖ toplam puan ve alt ölçeklerinde apatisi olan grupta istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. Apatisi olan grubun evre 3 yüksekliği dikkati çekmiştir. Apatisi olan grubun bradikinezi oranı, olmayan grubun tremor oranı daha yüksek saptandı. Sonuç: Çalışmamızda, NMS’lerinden biri olan apatinin, erkek cinsiyette daha belirgin olduğu, BPHDÖ skorları, klinik evresi ve bradikinezi ile ilişkili olduğu ve depresyonun eşlik ettiği saptanmıştır.Aim: It has been shown that motor symptoms, as well as nonmotor symptoms, significantly affect the quality of life of patients with idiopathic Parkinson’s disease. In our study, the association of apathy, one of the NMS, with motor and non-motor symptoms was investigated. Methods: Patients with stage 1-3 IPH according to the Hoehn-Yahr Scale (H&Y) were included in the study. Patients who received dementia diagnosis according to the DSM IV criteria were excluded from the study. The patients were evaluated using the Unified Parkinson’s Disease Rating Scale (UPDRS), non-motor symptoms Questionnaire (NMSQ), Geriatric Depression Scale (GDS), and the revised diagnostic criteria for apathy. Results: Apathy was found in 26 of 68 patients who were included in the study. Patients with and without apathy were compared in terms of age, clinical and demographic characteristics, L-dopa equivalent doses, depression, and NMSQ scores. The group of patients with apathy consisted of nine females and 17 males and the mean age was 64.3±7.7 years. The non-apathy group included 25 females and 17 males and the mean age was 66.8±9.1 years. There was no statistically significant difference between the groups in terms of age, education, age at onset, duration of illness and L-dopa equivalent doses. The maleto-female ratio was significantly higher in the apathy group. The mean GDS and NMSQ scores in the apathy group were significantly higher than in the non-apathy group. There was a statistically significant difference between the groups in H&Y stage and total UPDRS and subscales scores. It was noteworthy that the rate of stage 3 patients was higher in the group of patients with apathy. The number of patients having bradykinesia in the apathy group and the number of patients having tremor in the group without apathy was higher. Conclusion: Our study showed that apathy, one of the non-motor symptoms, was more prominent in male gender, associated with UPDRS scores, clinical stage and bradykinesia, and accompanied by depression