Klasik osmanlı tıp metinlerinde kulak hastalıkları ve tedavilerinin kadim tıp ve Tıbb-ı Cedid ile mukayeseli olarak incelenmesi

Abstract

Bu çalışma kapsamında klasik Osmanlı tıbbında kulak hastalıkları ve tedavileri Türkçe yazma tıp eserlerinden yararlanılarak incelenmiştir. Klasik Osmanlı tıbbı Yunan, İslam ve Orta Asya tıbbının harmanlanmış hali olarak ilerlerken, 17. yüzyılda yüzünü batıya dönmeye başlamıştır. Avrupa'da tıp alanında olan gelişmelerden tercüme eserler vesilesiyle haberdar olmuş ve madensel ilaçların kullanımında artış gözlemlenmiştir. Bu döneme Tıbb-ı Cedid, Tıbb-ı Cedid-i Kimya, kimyasal tıp isimleri verilmiştir. Bunun en büyük sebebi ise Paracelsus'un iatrokimya anlayışı ve eserlerinin Türkçe çevirileridir. Bütünlük sağlaması ve mukayeseyi kolaylaştırması açısından Dioscorides, İbn Sina, Razi gibi hekimlerin eserleri ile beraber 14. yüzyıldan başlamak üzere Türkçe telif ve tercüme eserler çalışmamızda incelenmiş ve içerlerindeki bilgiler 17. yüzyılda telif ya da tercüme edilmiş, ulaşabildiğimiz eserlerle kıyas edilmiştir. Tedavi ve teşhiste farklılık olup olmadığı ve Tıbb-ı Cedidin kulak hastalıkları özelinde Osmanlı tıbbına etkisi ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.In this study, ear diseases and treatments in classical Ottoman medicine were examined by using Turkish medicine manuscripts. While classical Ottoman medicine was advancing as a blend of Greek, Islamic and Central Asian medicine, it began to turn its face to the west in the 17th century. Ottoman empire became aware of the developments in the field of medicine in Europe through translated works and an increase in the use of mineral drugs was observed. This period was called Tıbb-ı Cedid, Tıbb-ı Cedid(New Medicine), Chemistry, and chemical medicine. The biggest reason for this is Paracelsus' understanding of iatrochemistry and the Turkish translations of his works. In terms of providing integrity and facilitating comparison, together with the works of physicians such as Dioscorides, Ibn Sina, Razi, Turkish copyright and translated works, starting from the 14th century, were examined in our study and the information in them was compared with the works that were copyrighted or translated in the 17th century. It has been tried to reveal whether there is a difference in treatment and diagnosis and the effect of Tıbb-ı Cedid on Ottoman medicine in particular for ear diseases.