Elektronik fetal monitörizasyon izlem öz yeterlik ölçeği geliştirilmesi; geçerlik ve güvenirliği çalışması - Güler Kaya, İffet; Zengin, Neriman (AVES, 2023)
Amaç: Araştırma sağlık profesyonellerinin elektronik fetal monitörizasyon (EFM) yorumlama ve yönetiminde öz yeterliğini değerlendirmede yararlanabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı geliştirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntemler: Araştırmaya Ağustos-Aralık 2022 tarihleri arasında İstanbul’da özel bir hastane grubunda çalışan, EFM cihazını kullanımını ve yorumlanmasını bilen, en az 6 aydır kadın hastalıkları ve doğum alanında çalışan 283 ebe ve hemşire çalışmaya dahil edilmiştir. Ölçeğin kapsam geçerliliği ifade boyutunda Kapsam Geçerlik Oranı ve toplam ölçekte Kapsam Geçerlik İndeksi ile değerlendirildi. Ölçekte var olan gizli yapıyı ortaya çıkarmak amacı ile varimax rotasyon tekniği ile açımlayıcı faktör analizi ile ortaya çıkan yapının geçerliği doğrulayıcı faktör analizi ile test edildi. Ölçeğin güvenirliği iç tutarlılık kapsamında Cronbach alpha katsayısı, madde toplam korelasyonu, zamana göre değişmezliği test tekrar test ve ayırt ediciliği t testi ile incelenmiştir. Bulgular: Ölçekte yer alan 37 ifadeye ilişkin alınan uzman görüşleri doğrultusunda kapsam geçerlik oranı 0,78 altında olan beş madde çıkartıldıktan sonra kapsam geçerlik indeksi 0,97 olarak saptandı. Ölçeğin açımlayıcı faktör analizinde faktör yükleri 0.87-041 arasında değişen toplam varyansın %77,59’unu açıklayan 32 ifadelik tek boyutlu bir yapı gösterdiği belirlendi. Tek boyutlu ölçeğin doğrulayıcı faktör analizinde ?2 /sd=4.77, RMSEA=0.07, SRMR=0.08, GFI, AGFI ve CFI değeri 0.90 ve kabul edilebilir değerlerde olduğu görüldü. Ölçeğin güvenirlik analizinde alpha 0,98, madde toplam korelasyon katsayıları 0.58-0.87 arasında ve test tekrar test güvenirlik katsayısının da 0,80 olduğu belirlendi. Sonuç: EFM İzlem Öz Yeterlilik Ölçeğinin yapısal özellikleri ve iç tutarlılık açısından kabul edilebilir geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlendi.
Development of electronic fetal monitoring self-efficiency scale; validity and reliability study
Keywords: Elektronik Fetal Monitörizasyon; Öz Yeterlik; Sağlık Profesyoneli; Electronic Fetal Monitoring; Health-Care Professional; Self-Efficacy