Lityum'un uzun dönem spinal kord hasarı sonrası etkilerinin araştırılması - Balçıkanlı, Zeynep (İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2022)
Omurilik hasarı, sinir ağlarında meydana gelen nörolojik hasara ve fonksiyonel kayıpların oluşmasına neden olmaktadır. Hasara yönelik tedavi yöntemleri hasarın neden olduğu dejeneratif etkileri azaltmada yetersizdir. Omurilik hasarı sonrası rejenerasyon ve nöroproteksiyon hedefli etkili çalışmalar günümüzde yeterli derecede değildir. Bu nedenle etkili ve yeni terapötik odaklı çalışmaların yapılması gerekmektedir. Bipolar bozukluk için terapötik etki gösteren lityumun nörodejeneratif rahatsızlıkların tedavisinde protektif etki gösterdiği bilinmesine rağmen lityumun omurilik hasarı sonrası uzun dönemdeki iyileşmeye yönelik etkisi tam olarak bilinmemektedir. Bu bilinmezlikten yola çıkılarak bu tezde omurilik yarı kesi hasar modeli oluşturulan farelerde hasar sonrası farklı dozlarda uygulanan lityumun doza bağlı fonksiyonel geri kazanım açısından etkisi incelenmiştir. Terapötik lityum konsantrasyonunun hasar sonrası doku atrofisine, nöronal sağkalıma, glial hücreler üzerindeki etkisine ve aksonal plastisiteye yönelik etkileri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre foksiyonel gezi kazanım açısından 0.2 mmol/kg lityum uygulanmasının, hasardan 28 gün sonra sağ taraflı hemiplejik farelerin az olan lokomotor aktivitelerinde iyileşme sağladığı gözlenmiştir. Elektromiyografi yöntemi sonuçlarında, hasar sonrası uygulanan lityumun hemiplejik taraftaki gastrokinemius kası üzerinde uyarım sonrası sinyal iletimine ve kontraksiyona yönelik terapötik etki gösterdiği gözlenmiştir. Ayrıca lityum hasar alanındaki lezyon hacmini azaltıcı etki göstermiştir. 0.2 mmol/kg dozundaki lityum omuriliğin rostral segmentindeki atrofiyi azaltmış ve nöronlar üzerinde protektif etki göstermiştir. Lityum uygulaması glial hücre sayısını azaltıcı etki göstermekle birlikte, hasar sonrası dejenere olan aksonal yolakların rejenerasyonunu destekleyici etki göstermiştir. Sonuçlara göre, lityum tedavisinin omurilik hasarının dejeneratif etkilerine karşılık yeni ve etkili terapötik bir katkı sağlaması beklenilmektedir.

Spinal cord injury causes neurological damage and functional loss in neural networks. Damage-oriented treatment methods are insufficient to reduce the degenerative effects. Effective studies targeting regeneration and neuroprotection after spinal cord injury are not sufficient today. Therefore, it is necessary to carry out effective and new therapeutic-oriented studies. Although it is known that lithium, is used for treatment of disorder, and has a protective effect in the treatment of neurodegenerative disorders, the effect of lithium on long-term recovery after spinal cord injury is not fully known. Based on this uncertainty, in this thesis, the effect of lithium administered at different doses in mice with a spinal cord half-incision injury model in terms of dose-dependent functional recovery was investigated. The effects of therapeutic lithium concentration on tissue atrophy, neuronal survival, effect on glial cells, and axonal plasticity after injury were investigated. It was observed that 0.2 mmol/kg lithium administration after injury improved the locomotor activities, which were less in right-sided hemiplegic mice 28 days after injury, in terms of functional excursion gain. According to the electromyography, lithium administration after injury, has a therapeutic effect on post-stimulation signal transmission and contraction on the gastrocnemius muscle on the hemiplegic side. As a result of the studies, lithium shows the effect of reducing the lesion volume in the damaged area. Lithium at a dose of 0.2 mmol/kg showed a reducing effect on atrophy due to damage in the rostral segment of the spinal cord and showed a protective effect on neurons. Lithium administration showed a decreasing effect on the number of glial cells, but it also showed a supportive effect on the regeneration of degenerated axonal pathways after damage. According to the results, it is expected that lithium treatment in the chronic period will provide a new and effective therapeutic contribution to the degenerative effects of spinal cord injury.
Investigation of the effects of lithium after long-term spinal cord damage
Keywords: Fonksiyonel İyileşme; Lityum; Omurilik Hasarı; Plastisite Rejenerasyon; Functional Recovery; Lithium; Spinal Cord Injury; Plasticity Regeneration